Zielona elewacja to jeden z najbardziej powszechnych problemów budynków w Polsce – i jeden z najskuteczniej odstraszających potencjalnych nabywców czy najemców. Algi, glony i mech pojawiają się na tynkach niezależnie od ich koloru, składu chemicznego i wieku. Inwestorzy wydają pieniądze na biobójcze preparaty i malowanie, które daje kilka sezonów spokoju – po czym problem wraca. Elewacja wentylowana rozwiązuje go strukturalnie, nie kosmetycznie. Żeby zrozumieć dlaczego, trzeba przyjrzeć się temu, co tak naprawdę powoduje zielenienie elewacji.
Glony, algi i mech to organizmy, które do życia potrzebują dwóch rzeczy: światła i wilgoci. Światła na elewacji nie brakuje. Kluczowa jest zatem wilgoć – i to właśnie jej obecność na powierzchni tynku przez wystarczająco długi czas umożliwia zasiedlenie elewacji przez mikroorganizmy.
Tynk mineralny, silikonowy czy akrylowy jest materiałem porowatym. Podczas opadów wchłania wodę – nie w głąb ściany, jeśli jest prawidłowo zaizolowany, ale w swoją własną strukturę. Po ustaniu opadów tynk odparowuje tę wodę do atmosfery – ale proces ten trwa. Na ścianie zacienionej, osłoniętej od wiatru lub skierowanej na północ może trwać bardzo długo. W lokalizacjach przy lasach – na Mazowszu, Podlasiu, Warmii czy w województwie lubelskim – powietrze jest stale wilgotne, a zacienienie od drzew dodatkowo spowalnia wysychanie. W takich warunkach powierzchnia tynku przez większą część roku jest na tyle wilgotna, że mikroorganizmy mają idealne warunki do rozwoju.
Preparaty biobójcze zabijają organizmy już zasiedlone, ale nie eliminują przyczyny – wilgotnej, porowatej powierzchni, która przy kolejnych opadach znowu stworzy odpowiednie warunki. Stąd cykliczność problemu, który zna każdy właściciel domu w pobliżu lasu lub na działce z wysokim poziomem wilgotności gruntu.
Elewacja wentylowana działa inaczej niż tynk na każdym poziomie – nie tylko od strony materiału okładziny, ale przede wszystkim od strony fizyki całego systemu. Kluczowym elementem jest szczelina wentylacyjna o szerokości 2,5–3 cm między izolacją a okładziną zewnętrzną. To nie przypadkowa przestrzeń – to zaprojektowany kanał powietrzny, który pracuje przez całą dobę i przez cały rok.
W szczelinie wentylacyjnej zachodzi ciągły przepływ powietrza, napędzany różnicą temperatur między dołem a górą fasady – zjawisko znane w fizyce budowli jako efekt kominowy. Chłodniejsze powietrze wchodzi przez listwę startową w strefie cokołowej, ogrzewa się w kontakcie z nagrzaną ścianą i okładziną, a następnie unosi się ku górze i wydostaje przez szczeliny wylotowe w górnej strefie fasady. Ten ruch nie ustaje – jest wolniejszy w warunkach bezwietrznych, intensywniejszy przy wietrze, ale nigdy nie zatrzymuje się całkowicie.
Oferujemy kompleksowe rozwiązania w zakresie elewacji wentylowanych i systemów PWS. Sprawdź, co możemy dla Ciebie zrobić.
Zobacz ofertęEfektem jest ciągłe osuszanie przestrzeni między izolacją a okładziną. Wilgoć, która przenika przez ścianę od strony wewnętrznej lub kondensuje się na zimnych powierzchniach, jest odprowadzana na zewnątrz zamiast gromadzić się w strukturze przegrody. Więcej o tym mechanizmie i jego znaczeniu dla kondycji ściany piszemy w artykule Rola wentylacji w konstrukcji ścian zewnętrznych – co daje szczelina wentylacyjna?
Dla zewnętrznej powierzchni okładziny ruch powietrza ma dodatkowe znaczenie: przyspiesza wysychanie po opadach. Płyta elewacyjna narażona na deszcz wysycha znacznie szybciej niż tynk – bo od strony zewnętrznej działa wiatr i słońce, a od strony wewnętrznej ciągły przepływ powietrza w szczelinie. Krótki czas zawilgocenia powierzchni to bezpośrednia ochrona przed zasiedleniem przez algi i mech.
Drugi filar ochrony przed zielenieniem to właściwości samych materiałów okładzinowych. Żaden z materiałów stosowanych w elewacjach wentylowanych nie jest porowaty w takim sensie jak tynk – wszystkie charakteryzują się bardzo niską nasiąkliwością wodą, co samo w sobie utrudnia zasiedlenie przez mikroorganizmy.
Spieki kwarcowe – Laminam, Neolith, Dekton – to materiały spiekane pod wysokim ciśnieniem i temperaturą, o strukturze zbliżonej do szkła. Ich nasiąkliwość jest minimalna, powierzchnia niechłonna i łatwa do czyszczenia. Algi nie mają się do czego przyczepić ani czym żywić – brak mikroporów eliminuje warunki do kolonizacji.
Płyty HPL producentów takich jak Trespa i Fundermax produkowane są z żywic fenolowych utwardzanych pod wysokim ciśnieniem, z warstwą wierzchnią zabezpieczoną przed UV i wilgocią. Powierzchnia jest gładka, niechłonna i odporna na zabrudzenia. Trespa Meteon, stosowana przez PWS System, posiada certyfikowane parametry odporności na UV i warunki atmosferyczne, potwierdzone przez producenta dla wieloletniego okresu eksploatacji. Więcej o właściwościach tego materiału piszemy w artykule Płyty HPL na elewacji: nowoczesność, trwałość i design w jednym materiale.
Nasi eksperci chętnie doradzą w doborze odpowiednich materiałów i technologii. Skontaktuj się z nami bezpośrednio.
Skontaktuj się z namiPłyty włókno-cementowe Equitone i Swisspearl oraz płyty z włókien skalnych Rockpanel to materiały o wyraźnie niższej nasiąkliwości niż tynk, odporne na mróz i wilgoć. Rockpanel produkowany jest z bazaltu i żywic, co nadaje mu właściwości zbliżone do kamienia naturalnego – odporność na grzyby i pleśń jest jedną z deklarowanych cech tego materiału. Płyty ceramiczne z kolei łączą trwałość szkliwionej powierzchni z odpornością ceramiki na warunki atmosferyczne – ich powierzchnia jest niechłonna i łatwa do mycia.
Płyty kompozytowe z aluminiowym rdzeniem i lakierowaną warstwą wierzchnią domykają tę listę – gładka, metaliczna powierzchnia jest z definicji niesprzyjająca mikroorganizmom.
Nawet na powierzchniach niechłonnych, przy szczególnie niekorzystnych warunkach, może z czasem pojawić się powierzchniowy nalot kurzu zmieszanego z wilgocią. Różnica między elewacją wentylowaną a tynkiem polega jednak na tym, że przy tynku strukturalnym – z jego fakturą, mikrowgłębieniami i porowatością – taki nalot jest trudny do usunięcia i wymaga specjalistycznych środków. Przy gładkich okładzinach elewacji wentylowanej wystarczy woda pod ciśnieniem.
Spieki kwarcowe, HPL czy ceramikę czyści się tak samo jak powierzchnie szklane lub metalowe – bez środków biobójczych, bez szorowania, bez ryzyka uszkodzenia struktury materiału. To kwestia praktyczna, ale i finansowa: konserwacja elewacji wentylowanej przez cały okres eksploatacji sprowadza się do sporadycznego mycia, bez regularnych interwencji malarskich czy chemicznych.
Warto też zauważyć, że estetyka elewacji wentylowanej nie degraduje się stopniowo, jak ma to miejsce w przypadku tynku. Tynk po kilku latach wykazuje nierównomierne przebarwienia – ciemniejsze przy rynnach, jaśniejsze na nasłonecznionych połaciach, zielone w zacienionych strefach. Płyta elewacyjna starzeje się równomiernie i zachowuje kolorystykę przez cały deklarowany przez producenta okres. Jak planować estetykę fasady w perspektywie długoterminowej, omawiamy w artykule Jak zaplanować estetykę elewacji – od faktury po kolor i strukturę.
Porównanie całkowitego kosztu utrzymania elewacji tynkowanej i wentylowanej w perspektywie 20–30 lat daje wyniki, które często zaskakują inwestorów nastawionych wyłącznie na niski koszt początkowy. Tynk maluje się co kilka lat – przy budynku wielorodzinnym to koszt kilkudziesięciu tysięcy złotych za każdą interwencję, powiększony o rusztowania i robociznę. Do tego dochodzą preparaty przeciwgrzybiczne, naprawy pęknięć i łatanie odspojonych fragmentów.
Elewacja wentylowana nie wymaga żadnego z tych nakładów. Gwarancja producenta na materiały – czy to Laminam, Trespa, Equitone czy Rockpanel – obejmuje wieloletni okres eksploatacji bez utraty właściwości i kolorystyki. PWS System udziela dodatkowo własnej gwarancji na wykonawstwo montażu, co oznacza, że inwestor chroniony jest podwójnie: przez producenta okładziny i przez wykonawcę systemu.
Elewacja wentylowana, która po 15 latach wygląda tak samo jak w dniu odbioru – bez zielonych plam, bez pęknięć, bez odpadającego tynku – to nie obietnica marketingowa. To wynik fizyki: materiały niechłonne, osuszane ciągłym przepływem powietrza, chronione przez właściwości własne i przez system jako całość. Przegląd materiałów dostępnych w ofercie PWS System znajdą Państwo w zakładce Produkty, a praktyczne zestawienie ich właściwości w polskich warunkach klimatycznych – w artykule Jak dobrać materiały elewacyjne do warunków atmosferycznych w Polsce? Nasze realizacje to dokumentacja tego, jak te właściwości sprawdzają się w praktyce – na budynkach wielorodzinnych, komercyjnych i jednorodzinnych w całej Polsce centralnej i wschodniej.
Mają Państwo dość corocznego zmagania się z zieloną elewacją i szukają trwałego rozwiązania? Zapraszamy do kontaktu z PWS System – doradzimy w doborze materiału i przygotujemy bezpłatną wycenę.
Design: Proformat